Dijital Reklam Sözlüğü
Dijital reklamcılık ve programatik dünyasındaki temel terimleri öğrenin. A'dan Z'ye kapsamlı sözlük.
92 terim
A/B Test
Bir reklamın veya sayfanın iki farklı versiyonunu karşılaştırarak hangisinin daha iyi performans gösterdiğini ölçme yöntemi. İstatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edene kadar test sürdürülür.
Ad Exchange
Reklamverenlerin ve yayıncıların reklam envanterini gerçek zamanlı olarak alıp sattığı dijital pazar yeri. Google Ad Exchange (AdX) en büyük örnektir.
Attribution
Bir dönüşümün hangi reklam kanalına, kampanyaya veya temas noktasına atfedileceğini belirleyen analiz yöntemi. Last-click, first-click, linear ve data-driven modelleri vardır.
ARR (Annual Recurring Revenue)
MRR'ın yıllık bazdaki karşılığı; bir yıl boyunca elde edilmesi beklenen toplam abonelik geliri.
ARPU (Average Revenue Per User)
Toplam gelirin toplam aktif kullanıcı sayısına bölünmesiyle elde edilen, her bir müşterinin ortalama değerini gösteren metrik.
Artificial Intelligence (AI)
İnsan zekasını taklit eden ve verilerle kendini iyileştirebilen sistemler bütünü.
API
İki farklı yazılımın veya sistemin birbiriyle veri alışverişi yapmasını sağlayan teknolojik köprü.
Average Order Value (AOV)
E-ticarette her bir siparişin ortalama tutarı. (Toplam Gelir / Sipariş Sayısı)
Bid Strategy
Reklam açık artırmalarında ne kadar teklif verileceğini belirleyen strateji. Manuel CPC, hedef CPA, hedef ROAS ve maximize conversions gibi otomatik stratejiler mevcuttur.
B2B Marketing
İşletmeler arası pazarlama süreci. Karar verici mekanizmalara yönelik, uzun vadeli güven ve rasyonel fayda odaklı iletişim stratejisidir.
Bounce Rate
Bir kullanıcının web sitesine girdikten sonra başka hiçbir sayfaya tıklamadan veya etkileşim kurmadan siteden ayrılma yüzdesi.
Brand Safety
Reklamların markanın itibarına zarar verebilecek, uygunsuz veya sakıncalı içeriklerin yanında gösterilmesini engelleyen stratejiler bütünü.
Burn Rate
Bir şirketinin aylık nakit harcama miktarı. Şirketin ne kadar nakit rezervi (runway) kaldığını belirler.
Brand Equity
Bir markanın isminin ve imajının tüketici gözündeki finansal ve algısal gücü.
Big Data
Geleneksel yöntemlerle işlenmesi zor olan devasa veri kümelerinin analiz edilerek stratejiye dönüştürülmesi.
Bottom of the Funnel (BOFU)
Satın alma yolculuğunun son aşaması; kullanıcının karar verme ve aksiyon alma noktası.
Click-Through Rate (CTR)
Bir reklamı gören kullanıcıların yüzde kaçının reklama tıkladığını gösteren oran. Formül: CTR = (Tıklamalar ÷ Gösterimler) × 100.
Conversion Rate
Web sitesini ziyaret eden kullanıcıların yüzde kaçının hedeflenen eylemi (satın alma, form doldurma vb.) gerçekleştirdiğini gösteren oran.
Cookie
Web tarayıcısında saklanan küçük veri dosyası. Kullanıcı takibi, retargeting ve frekans kontrolü için kullanılır. 3rd-party cookie'ler kademeli olarak kaldırılmaktadır.
Cost Per Acquisition (CPA)
Bir müşteri edinmenin veya dönüşüm elde etmenin maliyeti. Formül: CPA = Toplam Harcama ÷ Toplam Dönüşüm.
Cost Per Click (CPC)
Bir reklama yapılan her tıklama için ödenen maliyet. Google Ads ve Meta Ads'de en yaygın ödeme modellerinden biridir.
Cost Per Mille (CPM)
Bin gösterim başına maliyet. Display ve programatik reklamcılıkta en yaygın kullanılan fiyatlandırma modeli.
Customer Acquisition Cost (CAC)
Bir yeni müşteri edinmek için yapılan toplam pazarlama ve satış harcamasının, kazanılan müşteri sayısına bölünmesiyle hesaplanan maliyet.
Customer Lifetime Value (LTV)
Bir müşterinin bir işletmeyle olan toplam ilişkisi süresince o işletmeye kazandıracağı tahmin edilen toplam finansal değer.
Contribution Margin
Satış gelirinden doğrudan değişken maliyetlerin (ürün maliyeti, operasyonel giderler, reklam harcaması) çıkarılmasıyla elde kalan net kar miktarı.
Contextual Targeting
Kullanıcı verilerine dayanmak yerine, reklamın yayınlandığı sayfanın içeriği ve konusuna (anahtar kelimeler, temalar) göre hedefleme yapılması.
Click Fraud
Reklam bütçesini tüketmek veya yayıncı gelirini haksız artırmak amacıyla botlar veya insanlar tarafından yapılan gerçek olmayan reklam tıklamaları.
Churn Rate
Belirli bir süre içinde aboneliğini veya hizmet alımını durduran müşterilerin yüzdesi. SaaS şirketleri için en kritik sağlık göstergelerinden biridir.
Customer Success
Müşterilerin üründen maksimum değeri almasını sağlayarak memnuniyeti ve sadakati artırmayı hedefleyen stratejik iş birimi.
Cost Per Lead (CPL)
Pazarlama çalışmaları sonucunda elde edilen her bir potansiyel müşteri adayı (lead) başına düşen maliyet.
Cold Emailing
Daha önce etkileşime girmemiş potansiyel müşterilere doğrudan satış veya tanışma amacıyla gönderilen e-postalar.
Customer Journey Mapping
Bir müşterinin marka ile tüm temas noktalarındaki etkileşimlerini haritalandırarak analiz etme süreci.
Content Marketing
Değerli ve tutarlı içerik üreterek hedef kitleyi çekme ve karlı müşteri eylemleri oluşturma stratejisi.
Cart Abandonment Rate
Sepete ürün ekleyen ancak satın almayı tamamlamadan ayrılan kullanıcıların yüzdesi.
Demand-Side Platform (DSP)
Reklamverenlerin birden fazla ad exchange üzerinden otomatik olarak reklam satın almasını sağlayan platform. DV360, The Trade Desk ve Amazon DSP örneklerindendir.
Display Advertising
Web sitelerinde, uygulamalarda ve sosyal medyada görsel banner, video veya rich media formatında gösterilen reklamlar.
DV360
Google'ın Display & Video 360 platformu. Programatik reklam satın alma, yaratıcı yönetim ve çok kanallı kampanya optimizasyonu için kullanılan enterprise DSP.
Dynamic Creative Optimization (DCO)
Kullanıcının verilerine (konum, davranış, cihaz) göre reklam kreatiflerini gerçek zamanlı olarak kişiselleştiren teknoloji.
Data Management Platform (DMP)
Reklamverenlerin hedef kitle segmentleri oluşturmak için birinci, ikinci ve üçüncü taraf verileri topladığı, analiz ettiği ve yönettiği teknoloji platformu.
Dynamic Remarketing
Kullanıcının incelediği ürünleri diğer mecralarda ona özel olarak yeniden gösterme teknolojisi.
Data Visualization
Karmaşık verilerin grafikler ve tablolar aracılığıyla anlaşılır görsel formlara dönüştürülmesi.
Data Silo
Bir şirketin departmanları arasında paylaşılamayan, izole kalmış veri kümeleri.
Evergreen Campaign
Belirli bir mevsime veya kampanya dönemine bağlı olmayan, yıl boyunca güncelliğini koruyan ve sürekli performans üreten reklam kampanyası.
Engagement Rate
Bir içeriğin aldığı etkileşimin (beğeni, yorum vb.) toplam erişime veya takipçi sayısına oranı.
First-Party Data
Şirketin kendi müşterilerinden doğrudan topladığı veriler. CRM verileri, web sitesi davranışları ve satın alma geçmişi gibi kaynakları içerir.
Frequency Capping
Bir kullanıcıya belirli bir zaman diliminde gösterilebilecek maksimum reklam sayısını sınırlandırma. Reklam yorgunluğunu önlemek için kritiktir.
Freemium
Temel hizmetlerin ücretsiz sunulduğu, gelişmiş özellikler için ücret talep edilen iş modeli.
First-Party Cookie
Ziyaret edilen web sitesi tarafından tercihler ve oturum bilgileri için oluşturulan veri dosyası.
Google Analytics 4 (GA4)
Google'ın yeni nesil web ve uygulama analiz platformu. Olay tabanlı veri modeli, cross-platform takip ve makine öğrenmesi destekli içgörüler sunar.
Growth Hacking
Hızlı büyüme elde etmek için düşük bütçeli, yaratıcı ve veri odaklı pazarlama deneyleri yapma süreci.
GDPR / KVKK
Kişisel verilerin korunması ve gizliliği üzerine yasal düzenlemeler (Global: GDPR, TR: KVKK).
Impression
Bir reklamın kullanıcıya gösterilme sayısı. Viewable impression ise reklamın ekranda gerçekten görüntülendiği gösterimlerdir.
Influencer Marketing
Belirli bir kitle üzerinde etkisi olan kişilerin marka mesajını topluluklarına tanıtması stratejisi.
Key Performance Indicator (KPI)
Bir kampanyanın veya iş sürecinin başarısını ölçmek için belirlenen sayısal ve stratejik temel performans göstergeleri.
Landing Page
Kullanıcının bir reklama tıkladığında yönlendirildiği web sayfası. Dönüşüm oranını doğrudan etkileyen en kritik unsurlardan biridir.
Lookalike Audience
Mevcut müşteri verilerinize benzer özelliklere sahip yeni kullanıcıları hedeflemek için oluşturulan kitle segmenti. Meta Ads'de yaygın kullanılır.
Lead Nurturing
Potansiyel müşterileri güven inşa ederek satışa hazırlamak için yapılan içerik ve iletişim çalışmaları.
Marketing Mix Modeling (MMM)
Pazarlama kanallarının ve harici faktörlerin (ekonomi, mevsimsellik) satışlar üzerindeki etkisini geçmiş veriler üzerinden ölçen istatistiksel analiz yöntemi.
Multi-Touch Attribution (MTA)
Bir dönüşümün gerçekleşmesinde rol oynayan tüm temas noktalarını (ads, email, sosyal medya) analiz ederek her birine hak ettiği krediyi veren analiz modeli.
MRR (Monthly Recurring Revenue)
Bir SaaS işletmesinin her ay elde etmeyi beklediği toplam öngörülebilir gelir miktarı.
Marketing Qualified Lead (MQL)
Pazarlama ekibi tarafından satın almaya hazır olma potansiyeli yüksek olarak değerlendirilen aday müşteri.
Marketing Funnel
Potansiyel müşterinin farkındalıktan satın almaya kadar geçtiği görselleştirilmiş yolculuk.
Machine Learning (ML)
Bilgisayar sistemlerinin verilerden öğrenerek tahminlerde bulunmasını sağlayan yapay zeka dalı.
Middle of the Funnel (MOFU)
Potansiyel müşterinin seçenekleri ve markaları kıyasladığı değerlendirme aşaması.
Native Advertising
Yayınlandığı platformun içerik akışıyla doğal bir uyum sağlayan ve reklam olduğu kullanıcıyı rahatsız etmeden hissettirilen reklam türü.
Omnichannel Marketing
Kullanıcının online ve offline tüm kanallardaki deneyimini birleştiren, tutarlı ve akıcı bir marka mesajı sunan çoklu kanal stratejisi.
Pixel
Web sitesine yerleştirilen küçük kod parçası. Kullanıcı davranışlarını takip eder, dönüşümleri ölçer ve retargeting kitleleri oluşturur.
Programmatic Advertising
Reklam satın alma ve satma sürecinin algoritmalar ve yazılımlar aracılığıyla otomatikleştirilmesi. RTB, private marketplace ve guaranteed deals dahil farklı modelleri vardır.
Private Marketplace (PMP)
Yalnızca davet edilen reklamverenlerin premium yayıncı envanterine teklif verebildiği, daha kontrollü ve şeffaf dijital reklamcılık açık artırma modeli.
Product-Led Growth (PLG)
Büyümenin ana motoru olarak doğrudan ürün deneyimini ve kullanımını odak noktasına alan strateji.
Predictive Modeling
Geçmiş verileri kullanarak gelecekteki olayları veya trendleri tahmin etme süreci.
Quality Score
Google Ads'de reklam metni, anahtar kelime alakası ve iniş sayfası kalitesine göre verilen, reklam sıralamasını ve CPC maliyetini belirleyen puan.
Real-Time Bidding (RTB)
Her reklam gösterimi için milisaniyeler içinde gerçekleşen otomatik açık artırma sistemi. Programatik reklamcılığın temel mekanizmasıdır.
Remarketing / Retargeting
Web sitenizi ziyaret etmiş veya uygulamanızla etkileşime geçmiş kullanıcılara yeniden reklam gösterme stratejisi. Dönüşüm oranlarını önemli ölçüde artırır.
Return on Ad Spend (ROAS)
Reklam harcamasından elde edilen gelirin oranı. Formül: ROAS = Gelir ÷ Reklam Harcaması. 4x+ genellikle iyi kabul edilir.
Reach & Frequency
Reklamın kaç farklı kişiye (erişim) ulaştığını ve bu kişilerin reklamı ortalama kaç kez (frekans) gördüğünü ifade eden temel medya planlama metrikleri.
Return on Investment (ROI)
Yapılan bir yatırımın maliyetine oranla ne kadar kar getirdiğini ölçen finansal metrik.
Search Engine Marketing (SEM)
Arama motorlarında ücretli reklam vererek web sitesi trafiği ve dönüşüm elde etme stratejisi. Google Ads bu alanın lider platformudur.
Supply-Side Platform (SSP)
Yayıncıların reklam envanterlerini otomatik olarak satmasını sağlayan platform. Google Ad Manager başlıca SSP'lerden biridir.
Search Engine Optimization (SEO)
Web sitesinin arama motoru sonuç sayfalarında (SERP) belirli anahtar kelimelerde organik (ücretsiz) olarak üst sıralara taşınması süreci.
SaaS (Software as a Service)
Yazılımların internet üzerinden abonelik modeliyle sunulduğu hizmet modeli.
Sales Qualified Lead (SQL)
Satış ekibi tarafından incelenmiş ve doğrudan satış görüşmesine hazır olduğu onaylanmış aday müşteri.
Share of Voice (SoV)
Bir markanın pazarındaki reklam görünürlüğünün, toplam pazar görünürlüğüne oranı.
Server-Side Tracking
Takip kodlarının tarayıcı yerine sunucu üzerinden çalıştırıldığı güvenli ölçümleme yöntemi.
Third-Party Data
Üçüncü taraf veri sağlayıcılardan satın alınan kullanıcı verileri. Demografik, ilgi alanı ve davranış verileri içerir. Gizlilik düzenlemeleriyle kullanımı daralmaktadır.
TAM (Total Addressable Market)
Bir ürün veya hizmet için mevcut olan toplam pazar büyüklüğü ve potansiyel gelir fırsatı.
Top of the Funnel (TOFU)
Satın alma yolculuğunun başlangıcı; müşterinin ihtiyacını fark ettiği farkındalık aşaması.
UTM Parameters
URL'lere eklenen takip etiketleri (utm_source, utm_medium, utm_campaign). Google Analytics'te trafik kaynağını ve kampanya performansını ölçmek için kullanılır.
Viewability
Bir reklamın kullanıcı tarafından gerçekten görülüp görülmediğini ölçen metrik. IAB standardına göre display reklamda %50'si 1 saniye görünmelidir.
View-Through Conversion
Kullanıcının reklamı gördüğü ancak tıklamadığı, fakat belirli bir süre içinde dönüşüm gerçekleştirdiği durumu ölçen metrik.
Yield Optimization
Yayıncıların reklam gelirlerini maksimize etmek için kullandığı strateji ve teknolojiler. Header bidding, floor price ve demand partner optimizasyonunu içerir.
Zero-Party Data
Kullanıcıların markayla aktif, bilinçli ve doğrudan paylaştığı özel veriler (Örn: Tercih anketleri, kişisel ilgi alanları).
Bu Terimleri Pratikte Görmek İster Misiniz?
Teoriden pratiğe geçin. AdCharta uzmanları ile kampanyalarınızda bu stratejileri hayata geçirin.
Ücretsiz Danışmanlık Alın